Cậu tôi

Nguyễn Mạnh Trí

https://i1.wp.com/baothy.vnweblogs.com/gallery/8222/Copy%20of%20nguyen%20khoa%20nam.jpg

Rời quê hương đã 25 năm mà hình ảnh cậu tôi thỉnh thoảng vẫn hiện về trong giấc ngủ chập chờn. Những ký ức về cậu tôi như là một bức tranh chấm phá. Cậu như là một thế giới riêng đối với tất cả mọi người. Còn nhớ lúc tôi khoảng 5, 6 tuổi, gia đình ông ngoại chúng tôi ở bến đò Chợ Dinh, Nam Phổ. Nhà trên dành cho ông ngoại còn tất cả ở những căn nhà dưới. Gần đó là chùa Ba La của dòng họ Nguyễn Khoa. Là cháu ngoại đầu tiên, tôi được ông ngoại cưng nhất. Thỉnh thoảng ông bảo mẹ tôi đưa lên nhà trên để ông cho ăn vài món dành cho ông. Cạnh nhà là một cây mộc lan rất lớn, đến mùa cả trăm cánh hoa nở ra thơm ngát cả vườn. Sau nhà là một vườn cam quít rồi đến một thửa đất rộng trồng bắp, sắn, rau cải tùy mùa. Cạnh sông là một nhà chòi cao mà trong những trưa hè nóng nực, mấy cậu cháu chúng tôi thường leo lên ngủ trưa để hưởng gió mát từ sông thổi vào.

Một kỷ niệm vui mà tôi không bao giờ quên được là vào một dịp Tết, tất cả chúng tôi ăn mặc quần áo chỉnh tề lên chúc Tết ông ngoại để được lì xì. Sau đó cậu dẫn tôi, cậu Phước, cậu Lộc và dì Diệu Yến ra vườn để xem cậu đốt pháo mừng xuân. Cậu Lộc và dì Diệu Yến tuy vai vế lớn hơn nhưng cũng xấp xỉ tuổi tôi. Ra sau vườn đã thấy mấy cây pháo để trên một cái lon khá lớn. Chúng tôi xúm xung quanh để xem cậu đốt. Pháo vừa nổ là cả một mùi hôi thúi bốc lên, quần áo chúng tôi lấm đầy đồ dơ. Thì ra cậu đã để cái lon trên một đống phân. Báo hại chúng tôi phải tắm rửa thay quần áo khác để đón xuân. Bị ông ngoại la, cậu cười khoái chí. Cậu thường xưng cậu và em với ông ngoại tôi.

Vào khoảng năm 51, chúng tôi dọn lên nhà số 64 Đường Gia Hội, sau này đổi tên là đường Chi Lăng, ngay lối đi vào đường Trung Bộ. Cậu lúc này đã đi làm việc trong Thành Nội. Cậu giống như một ông công tử đất Thần Kinh, luôn luôn mặc đồ bộ màu trắng và đặt cơm từ nhà hàng Morin. Cũng giống như ông ngoại, thỉnh thoảng cậu gọi tôi vào cho thưởng thức vài món ăn Tây. Trong vòng gia đình, ngoài cậu còn có anh Hiệp và anh Cẩm. Anh Hiệp là con bác Kinh, người anh kết nghĩa với ông già tôi. Anh Cẩm là chồng chị Yến, con của cậu Sỉ. Anh Hiệp đi Thiết Giáp, anh Cẩm chọn Pháo Binh. Sau này, cả ba đều trở thành những tướng lãnh của QLVNCH.

Mãn khóa 3 Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức, cậu tình nguyện gia nhập binh chủng Nhảy Dù. Vài người trong gia đình nói rằng đúng ra cậu là một nghệ sĩ hơn là quân nhân. Cậu có khiếu về hội họa, vẻ truyền thần và phong cảnh rất xuất sắc. Cậu cũng có khiếu về âm nhạc và giỏi về ngoại ngữ, cả Anh và Pháp. Nghe nói cậu có yêu một người đẹp nhưng về sau người này đi Pháp lấy chồng bác sĩ, từ đó cậu không lập gia đình với ai cả. Trong tranh vẽ của cậu có phảng phất hình bóng của cô này. Có lẻ đây cũng là một trong vài huyền thoại trong cuộc đời của cậu.

Năm 62, sau khi tốt nghiệp trường Sĩ Quan Hải Quân Nha Trang, lên thăm cậu tại Sài Gòn, cậu nói: “Đúng ra ngành Bác Sĩ thích hợp với mi hơn, để cậu nói với ông Quyền xem ông có thể giúp mi đi học Quân Y được không?” Cậu thường dùng chữ “mi” của người Huế khi gọi tôi. Cậu là bạn học của HQ Đại Tá Hồ Tấn Quyền lúc đó là Tư Lệnh Hải Quân. Tôi cũng chẳng để ý đến chuyện này cho lắm. Sau đó Đại Tá Quyền là người đầu tiên bị đàn em sát hại trong cuộc đảo chánh Tổng Thống Ngô Đình Diệm vào cuối năm 63.

Cậu ở trong cấp bậc Đại Úy khá lâu. Vài người nói rằng là Sĩ Quan Nhảy Dù mà cậu rất ít nói, cũng không ăn nhậu với bạn đồng ngủ nên đôi khi bị hiểu lầm từ cấp chỉ huy cũng như bạn bè. Giữa năm 66, hai cậu cháu có cơ hội gặp nhau ở Đà Nẳng lúc cậu chỉ huy Tiểu Đoàn 5 Nhảy Dù được điều động ra miền Trung vì vụ Phật Giáo. Chiến Đoàn 3 Dù nổi tiếng sau trận chiến thắng lẫy lừng tại đồi Ngok Van – Đỉnh 1416 – Kontum mà các anh em nhảy dù nói đùa là đồi Ngóc Văng. Cậu được chỉ định giữ chức vụ Tư Lệnh Sư Đoàn 7 Bộ Binh kể từ đầu năm 1970. Hình như cậu có 1, 2 lựa chọn khác nhưng Sư Đoàn 7 đã đến với cậu như là một định mệnh trong cuộc đời binh nghiệp của mình.

Hai vợ chồng tôi có xuống thăm cậu ở Đồng Tâm vào đầu năm 70, cậu bảo ra ngoài dinh Tư Lệnh tại Mỹ Tho mà ở. Ông Trung Sĩ quản gia mừng rỡ khi có khách: “Ông Tướng ít khi tiếp bà con, thỉnh thoảng mới ra Mỹ Tho một lần.”

Cuối năm 1971, tôi được thuyên chuyển về Đồng Tâm chỉ huy Liên Đoàn Đặc Nhiệm Hải Quân trong nhiệm vụ yểm trợ cho hai Trung Đoàn 11, 12 Bộ Binh hoạt động trong khu vực Mỹ Tho và Kiến Hòa sau hơn một năm chỉ huy Liên Đoàn 3 Thủy Bộ yểm trợ cho Trung Đoàn 32 thuộc Sư Đoàn 21 Bộ Binh trong chiến dịch U Minh. Cậu do dự khá lâu vì không muốn tôi ở gần cậu. Thỉnh thoảng, cậu gọi tôi qua phòng hành quân Sư Đoàn vào buổi tối. Hai cậu cháu có dịp nói chuyện gia đình cũng như những lời chỉ bảo. Cậu thường dặn dò: “Mi còn trẻ, ở đơn vị chiến đấu nhiều, tương lai tốt, đừng để dính vào những chuyện rắc rối.”

Một câu nói mà tôi vẫn còn nhớ mãi cho đến ngày hôm nay. Khi nói chuyện về tham nhũng, cậu trầm ngâm nói: “Trong hoàn cảnh chiến tranh của đất nước, mình không tham nhũng không có nghĩa là đàn em mình không tham nhũng nhưng họ chỉ làm ăn vừa đủ sống. Nếu mình tham nhũng thì họ phải ăn gấp ba: một cho họ, một cho mình, một cho xếp mình. Bổn phận của cấp chỉ huy là phải giữ mình trong sạch.” Tôi nhớ lại thời gian còn hành quân ở Cà Mâu, trong một lần mời Phó Đề Đốc Hoàng Cơ Minh và Đại Tá Vương Hữu Thiều dùng cơm ở Bộ Chỉ Huy Liên Đoàn, hai ông thầy tranh luận về vấn đề tham nhũng. Phó Đề Đốc Minh cho rằng miền Nam không thắng được Cộng Sản là vì tham nhũng. Ông chỉ cần độ mười ngàn người trong sạch cùng lý tưởng là có thể đánh bức được Cộng Sản. Đại Tá Thiều cười trả lời nhẹ nhàng: “Bạn nói đúng trên lý thuyết. Trong thời chiến tranh, chỉ sống nhờ ngoại viện, một người lính hay cảnh sát lương chỉ đủ sống mười ngày. Nếu không kiếm chác thêm để nuôi vợ con thì họ đói hết chẳng còn ai để đánh Cộng Sản.” Tôi chỉ biết ngồi cười không góp ý kiến. Cả hai ông thầy đều đúng trong một vài khía cạnh nào đó.

Thỉnh thoảng nhận được trợ cấp từ Phủ Tổng Thống, cậu chia hết cho các Trung Đoàn. Trong những lần hành quân phối hợp, vài vị Trung Đoàn Trưởng nói đùa rằng tiền ông Tướng cho ít quá, không biết làm thế nào chia cho đàn em. Cậu ở trong một trailer đơn giản do Quân Lực Mỹ để lại và hầu như ăn chay trường. Hàng tháng cậu đều gởi tiền về cho mẹ tôi. Thỉnh thoảng bà già vợ xuống Đồng Tâm thăm chúng tôi, bà thường nấu đồ chay mời cậu. Cậu thường nói: “Mình ăn chay để cho đỡ chết lính.”

Có vài điều mà khi còn ở Việt Nam, tôi không muốn chia xẻ với cấp chỉ huy. Mỗi lần có đoàn công voa Cửa Tiểu-Nam Vang là Liên Đoàn của tôi được lệnh điều động từ phòng hành quân Sư Đoàn qua Kiến Hòa phối hợp với Trung Đoàn 12, bỏ trống sông Tiền Giang cho đến khi đoàn công voa đi qua khỏi khu vực hoạt động của Sư Đoàn. Cậu chỉ nói thoáng qua về những hoạt động tình báo chiến lược có từ thời Tổng Thống Ngô Đình Diệm với sự phối hợp của Trung Hoa Quốc Dân Đảng ở Đài Loan. Những hoạt động này đòi hỏi ngân sách riêng không thể phổ biến được.

Đây là khoảng thời gian thỏa mái nhất trong cuộc đời binh nghiệp. Sự liên hệ với cậu đã giúp tôi vượt qua rất nhiều khó khăn, giữ được sự trong sạch của mình mà không đụng chạm đến chuyện người khác. Tuy nhiên, đến cuối năm 72, một sĩ quan đàn em gặp tôi ngỏ ý hoán chuyển về Liên Đoàn Đặc Nhiệm tại Bến Lức. Thấy mình ở chức vụ cũng khá lâu, tôi nói cho cậu biết ý định của mình. Cậu chỉ mỉm cười không nói năng gì hết. Tôi về Hạm Đội thay vì Liên Đoàn Đặc Nhiệm tại Bến Lức do trục trặc kỹ thuật tại Bộ Tư Lệnh Hải Quân. Rời Mỹ Tho được mấy tháng là xảy ra vụ “Còi Hụ Long An” mà báo chí thời đó có cơ hội tấn công chính quyền về vấn đề tham nhũng và buôn lậu. Vài anh em trong Hải Quân nói đùa rằng tôi đẻ bọc điều, vụ gì cũng tai qua nạn khỏi nhưng họ không biết đến những chịu đựng mà tôi phải vượt qua vì đường binh nghiệp của mình. Vài lần nói chuyện phiếm với anh em: “Trong thời tao loạn, khôn cũng chết, dại cũng chết, biết nhiều khi cũng ngất ngư.”

Về Hạm Đội được gần một năm thì tôi lại được biệt phái ra Đà Nẳng cùng với HQ Đại Tá Hà Văn Ngạc vì tình hình sôi động tại Hoàng Sa. Sau khi Hoàng Sa bị Trung Cộng cưỡng chiếm, tôi được chuyển qua làm Chỉ Huy Trưởng Hải Đội I Duyên Phòng. Có vài nguồn tin nói rằng Hải Đội sẽ là đơn vị đầu tiên được trang bị các tàu khinh tốc đỉnh PTF nhưng sau đó mọi chuyện im luôn. Cậu vẫn tiếp tục dặn dò: “Mi ráng cẩn thận, Đà Nẳng không khác gì Vũng Tàu, Mỹ Tho đâu.” Vụ buôn lậu Mỹ Khê xảy ra vào cuối năm 74, lại một lần lao đao.

Cuối năm 74, được tin cậu được bổ nhiệm giữ chức Tư Lệnh Quân Đoàn IV-Quân Khu 4 trong khi ở Vùng 1 những biến chuyển dồn dập báo hiệu ngày tàn của cuộc chiến càng ngày càng đến gần. Tôi qua năn nỉ riêng Đại Tá Thiều cho sửa tất cả các chiến đỉnh của Hải Đội.

Đà Nẳng hỗn loạn trong trong những ngày cuối tháng 3 và sau cơn mưa pháo vào Tiên Sa đêm 28, Quân Đoàn I cũng như Vùng I Duyên Hải xem như tan hàng. Trong những ngày cuối cùng ở Vũng Tàu sau khi di tản từ Đà Nẳng và Cam Ranh, với tâm trạng hoang mang và chán nản đến cùng cực, tôi cố gắng liên lạc lần cuối với cậu xem cậu có đồng ý để tôi về Cần Thơ không. Cậu chỉ cho một sĩ quan nhắn tôi cứ ở Vũng Tàu. Có lẻ cậu đã nhìn được ngày tàn của cuộc chiến và những điều bất hạnh sẽ dáng lên đầu quân dân miền Nam.

Qua Hoa Kỳ đang ở trại tỵ nạn thì những người qua sau cho biết cậu đã tự sát để khỏi đầu hàng địch quân. Cậu cũng như vài Tướng Lãnh khác của miền Nam đã chọn cái chết để giữ tròn khí tiết của những người Tướng không chịu hàng địch. Dù rằng với một Quân Đoàn IV đang còn nguyên vẹn, cậu đã không ra lịnh tử chiến để cứu sanh mạng của hằng trăm ngàn quân dân vô tội của cả hai bên.

Năm 1996, trong thời gian về Việt Nam làm việc cho một dự án tài trợ ngắn hạn, tôi thường lên chùa Già Lam ở Gò Vấp thắp vài nén hương trước bàn thờ thân phụ tôi và cậu. Nhìn nét mặt nghiêm trang của cậu trong bộ quân phục, những kỷ niệm gia đình lại hiện về trong tâm tưởng. Cậu vẫn sống mãi trong lòng quê hương và dân tộc.

nguyenkhoanam.com

 

Ông nguyên là Trung Tá Hải Quân, cháu gọi cố Thiếu Tướng Nguyễn Khoa Nam bằng Cậu.

 
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s