Kỵ binh Phù Đổng (bài 2) Thiết giáp Pháp tại Điện biên Phủ – Trần Lý

Trần Lý

(trích từ tập Bản thảo “Kỵ binh Phù đổng)

Xin đọc bài 1 tại : https://dongsongcu.wordpress.com/2021/06/28/ky-binh-phu-dong-bai-1-thiet-giap-trong-cuoc-chie-dong-duong-tran-ly/ 

    Cuộc chiến tranh Đông Dương của Pháp bắt đầu mở rộng từ 19 tháng 12 năm 1946, khi lực lượng Việt Minh (VM), nhận được nhiều viện trợ quân sự từ Trung cộng, tổ chức thành các đơn vị cấp sư đoàn và nhất là các đơn vị pháo binh. Ngược lại phía Pháp đánh trận trong sự giới hạn về cả nhân lực lẫn trang thiết bị. Chiến thuật của Pháp là tìm mọi cách tiêu diệt nhân lực đối phương càng sớm càng tốt : Cấp chỉ huy quân sự Pháp quyết định .. nhử cho Việt Minh tấn công vào một mục tiêu mà Pháp có thể chống trả để tiêu diệt lực lượng đối phương chấp nhận đối đẩu : và mục tiêu này là Thung lũng Điện Biên Phủ..(ĐBP).

                          Bản đồ Điện biên Phủ  

    (Bài này chỉ xin trình bày về lực lượng Thiết giáp cùng các hoạt động liên quan)

   Để giúp việc phòng thủ Cứ điểm ĐBP, Bộ Chỉ huy Lực lượng Viễn Chinh Pháp tại Đông Dương có kế hoạch đưa đến đây 10 chiếc xe tăng M-24 ; ĐBP cách Hà Nội khoảng 350 km và không có đường bộ để xe tăng có thể đến, nên phải dùng phương tiện chuyển vận bằng phi cơ vận tải (ĐBP có một phi trường mà các C-47 có thể đáp)

   Không Quân Pháp tại Đông Dương, lúc này có một số phi cơ C-47 Skytrain và được tăng cường vài chiếc C-119 Packet, do các phi công ‘tình nguyện’ Mỹ bay giùm. Các phi cơ này với trọng tải thấp có thể chuyển vận xe nhỏ, jeep, đại bác 105 và thiết bị quân sự khác nhưng xe tăng M-24 nặng đến 18 tấn, quá nặng để phi cơ có thể chở được, đành phải tháo thành từng phần và.. cũng chở từng phần một..

   Mỗi xe tăng được tháo thành 180 mảnh tại Phi trường Gia Lâm (Hà Nội) do các chuyên viên (binh sĩ) của Đại đội 2 Sửa chữa Chiến Xa Lê Dương.

   Để chuyên chở các mảnh to (không tháo thêm được), KQ Pháp đã phải ‘trưng dụng’ các phi cơ chở hàng của Air VietNam loại Bristol 170 Freighter, nhưng tuy vậy, vỏ xe tăng vẫn vượt trọng tải của phi cơ đến.. 150kg (!) để có thể bay cao trên các rạng núi Tây Bắc, nên đành tháo thêm các bộ phận nào được xem là.. không cần thiết!

  Phi cơ vận chuyển hàng hóa Bristol 170 Freighter (Air VietNam cũng dùng)

  Chiến dịch chuyển các xe tăng vào ĐBP được đặt tên là “ Operation Rondelle II”, bắt đầu từ ngày 16 tháng 12, 1953.

   Để giúp Chiến dịch được hoàn thành nhanh chóng, các đơn vị quân cụ của Binh đoàn Lê Dương tại SaiGon được gửi ra tăng viện, một cơ xưởng được thiết lập tạm ngay tại phi trường ĐBP đề ráp lại các xe tăng này..

  [Công tác ráp xe tăng tại ĐBP giao cho Trung đội 2 của ĐĐ Sửa chữa Chiến xa Binh đoàn Lê Dương CREBLE  đảm trách. Trung đội này rời ĐBP vào giữa tháng Giêng 1954.

Việc tu bổ, bảo trì và sửa chữa xe tăng và quân xa được giao cho Trung đội bảo trì quân cụ của 5è CMRLE. Trung đội này sau đó chiến đấu dưới dạng ‘Trung đội xe bọc sắt cơ động dùng xe vận tải trang bị súng máy..]

   Ngày 18 tháng 12, hai xe tăng (tháo rời) đến ĐBP và bắt đầu được ráp ngay tại chỗ.

            Ráp lại các xe M-24 tại Điện Biên Phủ

Công việc vận chuyển xe tăng kéo dài đến hết tháng 12. Mỗi xe cần 2 chuyến Bristol và 6 chuyến C-47.

   Hai chiếc xe tăng đầu tiên được ráp xong ngày 24 tháng 12. Các xe còn lại được hoàn bị vào ngày 15 tháng Giêng năm 1954. Năm ngày sau, Bộ Chỉ huy Pháp chính thức cho thành lập “Escadron du 1er Cavalerie” (Chi đoàn Tăng/ Đệ nhất Kỵ binh) do Đại úy Yves Hervouet chỉ huy, gồm 10 xe tăng M-24 (theo Bernard Fall thì còn có thêm 3 xe bán xích=half-track). Chi đoàn được chia thành 3 chi đội, mỗi chi đội 3 xe, và còn lại là xe Chỉ huy. Các quân nhân điều khiển xe tăng lấy từ Regiment d’Infanterie Colonial du Maroc. Các chi đội được bố trí như sau : 2 tại Trung tâm phòng thủ Căn cứ, và một tại tiền đồn Isabelle (cách Trung tâm khoảng 3.5 km về phía Nam).

Các M-24 được quân Pháp gọi là bò rừng=bisons và theo truyền thống kỵ binh Pháp đều được đặt tên riêng, tên Chi đội gọi theo người chỉ huy.

  • Xe Chỉ huy : “Conti”
  • Chi đội Carette (Xanh lam) : 3 xe đóng tại Eliane các xe Douaumont, Mulhouse và Bazeilles
  • Chi đội Guntz (Đỏ): 3 xe Smolensk, Posen và Ettlingen
  • Chi đội  Preaud (Xanh lá cây) : các xe Ratisbonne, Neumach, Auerstadt . Chi đội này trấn đóng tại Isabelle.

Hoạt động của các xe tăng :

   Ngay sau khi được tổ chức, các xe tăng được đưa vào sử dụng : Lợi dụng sương mù sáng sớm bao phủ vùng thung lũng, các xe thăm dò địa hình, thám sát các khu vực phòng thủ..luyện tập các xa đội.

    Cuộc đụng trận đầu tiên diễn ra ngày 1 tháng 2, 1954 gần vị trí Gabrielle; sau cuộc đụng độ nhỏ này, các xe tăng được tung ra tuần phòng các ngọn đồi chung quanh để tìm và hủy diệt các vị trí pháo binh Việt Minh..hoạt động mở đường liên lạc giữa Trung Tâm và  Isabelle thường bị VM quấy phá. Hành quân thám sát và mở đường thường gồm 3 xe của  chi đội có thêm  1-2 đại đội bộ binh tùng thiết..

   Trận chiến Điện Biên Phủ thật sự khởi diễn ngày 13 tháng Ba, 1954. Pháo binh VM chính thức tập trung khai hỏa vào Beatrice (xem bản đồ) lúc 5 giờ chiều, và sau đó SĐ 312 VM tấn công vào Cứ điểm và tràn ngập sau vài giờ tiếng công..Sáng 14, quân Pháp dùng xe tăng phản công chỉ cứu thoát được vài chục quân sống sót..

   Trưa  14 tháng Ba, đến lượt Gabrielle (xem bản đồ)  bị VM tấn công vẫn theo chiến thuật tiền pháo và hậu xung biển người. Trận đánh kéo dài suốt đêm. Phía Pháp để tránh như trường hợp bị mất Beatrice, ngày 15 tháng 3 , lúc 3 giờ 30 chiều  đã dùng 2 Chi đội M-24 cùng 2 tiểu đoàn quân Dù (TĐ 1 Dù Lê Dương = 1 BEP và TĐ 5 Dù Việt Nam= 5 BPVN) phản công..Cuộc phản công không thành công chỉ tiến được đến Bản Khe Phai cách Gabrielle 1 km. Quân Pháp trú phòng tại Gabrielle phải rút khỏi cứ điểm, di tản về Bản Khe Phai để rút về Trung Tâm dưới sự yểm trợ của các M-24, chở thương binh..

Trong trận này, Chỉ huy Chi đội Trung sĩ Guntz tử thương được tạm thay bằng Trung sĩ Ney (hành chánh)..

   Đợt tấn công thứ 3 của quân VM là vào Cứ điểm Anne-Marie (bản đồ) do Tiểu đoàn thuộc địa Thái (người sắc tộc Thái tại Bắc việt) trấn đóng vào ngày 18 tháng Ba. Sau 5 ngày bị bao vây và tấn công, Tiểu đoàn này tan rã, bỏ súng và quân trang, lẩn vào rừng

   Sau khi bị mất các ‘Cứ điểm’ phòng thủ từ xa cho Trung Tâm Căn cứ, phạm vi hoạt động của các xe tank bị thu hẹp, tuy vẫn giữ nhiệm vụ làm lực lượng xung kích chính trong các cuộc phản công của quân Pháp gây nhiều thiệt hại cho quân VM. Các chi đội tank, dù phòng thủ thụ động hay di chuyển đều là những mục tiêu của pháo VM. Do vấn đề bảo trì rất khó khăn và tiếp tế đạn, nên tank phải rút về phòng thủ như một pháo đài, đạn được đưa vào xe theo lối cửa thoát. Các xe Rastibonne và Duaumont bị hư nặng vì đạn pháo, nhân viên xa đội bị thương, và thay thế bằng các quân nhân mới bằng nhảy dù (dù không được huấn luyện trước)

   Khi tank được dùng để yểm trợ phản công, việc tiêu thụ đạn tăng cao; mỗi xe bắn đến 1500 quả đạn, mỗi khi đụng độ trung bình bắn từ 60 đến 100 quả, vấn đề trở ngại là mỗi xe chỉ.. có sẵn 48 quả đạn và xe phải chở thêm đạn bên ngoài.. quanh pháo tháp và cả cạnh chỗ của tài xế, rất nguy hiểm cho xe (!). Bắn quá nhiều và liên tục gây hư hại cho hệ thống ‘giật’ hậu (recoil system).

  Ngày 24 tháng Ba, quân Pháp dự tính khai thông đường liên lạc từ Trung Tâm đến Isabelle. xe Posen bị trúng đạn bazooka nhưng chỉ hư hại nhẹ

  Ngày 28 tháng Ba, Bộ Chỉ huy Pháp tại ĐBP  mở cuộc phản công bất ngờ, tấn công các điểm đặt súng phòng không của VM trong khu vực phía Tây ĐBP, lực lượng Pháp tập trung 4 TĐ Dù, 2 TĐ Pháo binh, một chi dội tank và có KQ yểm trợ (cách ĐBP đến 200km). Toàn bộ lực lượng do Th tá Dù Bigeard chỉ huy. Chi đội tank tiến phối hợp từ Isabelle. Lợi dụng địa hình trống trải, quân Pháp đã làm Pháo binh VM bị bất ngờ không kịp ‘quay súng’ pháo kích. Xe tank tiến thật nhanh, 6 giờ sáng pháo binh còn lại của Pháp bắn yểm trợ và 9 giờ sáng Không yểm bắt đầu. Quân VM tại Bản Ong Pet phải bỏ chạy khi bị 3 xe M-24 tấn công mạn sườn : 2 trong 3 xe trúng bazooka nhưng tiếp tục hành quân..Quân VM rút chạy hoàn toàn lúc 3 giờ chiều..(bỏ lại 350 xác, 5 súng phòng không 20 ly, cùng nhiều bazooka và đủ loại vũ khí).

  Trận ‘chiến thắng’ hiếm hoi này nâng cao tinh thần quân Pháp.. ngay cả Hà Nội cũng ăn mừng !

                              Sơ đồ cuộc phản công

 Cuộc tiến công của VM tái khởi động ngày 30 tháng Ba, 1954

  Ngay sau khi mùa mưa tại Điện Biên chấm dứt, các cứ điểm Dominique và Eliane (xem bản đồ) đã bị pháo kích và quân VM của 2 SĐ 312 và 316 tiến công. Các trận đánh rất dữ dội, xe tank giúp phòng thủ.. tuy nhiên VM vẫn tràn ngập Eliane, và phi trường ĐBP bị xem như không còn hoạt động được.

Quân Pháp tổ chức phản công ngày 31 tháng Ba, lúc 10 giờ 30 sáng. TĐ 8 Dù (lê dương) tiến về Dominique, có 3 tank yểm trợ nhưng chỉ đến được Bàn Kho Lai. Các TĐ 5BVN và 6 BEP tiến về Eliane đụng Tr Đ 54/304 VM, phải lui về nơi xuất phát, Xe Neumach trúng bazooka, hư hại nhưng kéo về được vị trí cũ.

   Các trận đánh tiếp diễn quanh Eliane, các tank cũng bị thiệt hại : khi tiến lên đỉnh đồi các tank chịu nhiều đạn bazooka và 57 ly không giật : Xe Ettlingen bị trúng đạn 6 lần, xe Smolensk cũng trúng đạn 2 lần.. tuy nhiên vẫn hoạt động. Xe Bazelle bị bắn cháy, các trưởng xa đều bị thương.. Đêm 31 tháng 3, quân VM tái kích vào Eliane, nhưng quân Pháp nhờ 3 tank còn lại và KQ yểm trợ giữ được vị trí. Các trận đụng độ quanh Eliane kéo dài đến 3 tháng Tư và tạm ngừng ; lúc này Pháp vẫn giữ được Isabelle.

    Sau đó Huguette là mục tiêu kế tiếp của VM. Các trận đụng độ kéo dài, các cao điểm đổi chủ liên tục, các tank tiếp tục yểm trợ các cuộc phản công.

     Xe Duaumont, bị trúng đạn pháo 105 của VM ngày 29 tháng 4 tại Huguette, 3 binh sĩ tử thương, và xe chuyển thành ‘pháo đài cố định’. Các xe tank lần lượt bị trúng đạn mất khả năng di động đành trở thành các pháo đài.

    Điện Biên Phủ thất thủ ngày 7 tháng 5, 1954

Các M-24 đã bắn tổng cộng trên 15 ngàn quả đạn.

   8 trong 10 xe bị phá hủy hoàn toàn, còn lại 2 xe Neumach và Smolensk tuy hư hại nặng nhưng VM sửa chữa lại dùng làm chiến lợi phẩm trưng bày.

Trong số 78 quân nhân Pháp thoát ra khỏi ĐBP có 8 quân nhân thiết giáp !

Đặc điểm xe tank hạng nhẹ M-24 :

    Sau đây là vài chi tiết kỹ thuật của xe M-24, Xe này sau đó được Quân đội Quốc Gia Việt Nam sử dụng .

                                                                        Trần Lý

                                                          ( trích : Kỵ Binh Phù Đổng )

Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển bài.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s